Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir? Nereli? Eserleri

Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir? Nereli? Eserleri

Eylül 18, 2021 0 Yazar: admin

Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir? Gibi soruların cevabını aşağıda ki makalemizden okuyabilirsiniz. Ahmet Hamdi Tanpınar sözleri için buraya tıklayabilirsiniz.

Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir?

23 Haziran 1901’de İstanbul’da doğdu. Kadı Hüseyin Fikri Efendi’nin evladıdır. Baytar Mektebi’ni terk ederek girdiği Darülfünun-ı Osmani’nin (Bugünkü İstanbul Üniversitesi) Edebiyat Fakültesi’nden 1923’te tamamladı. Erzurum, Konya ve Ankara’daki liselerde hocalık yapmış oldu. Gazi Terbiye Enstitüsü’nde (Gazi Eğitim Enstitüsü) edebiyat dersleri hakkında öğretide bulunmuş oldu. 1933’ten sonra İstanbul’da Kadıköy Lisesi’nde edebiyat hocalığı yaptı. Güzel Sanatlar Akademisi’nde sanat zamanı ve estetik dersleri verdi.

1939’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde yeni kurulan Türk Edebiyatı Kürsüsü profesörlüğüne getirildi. 1942 ara seçimlerinde CHP’den Maraş Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne katıldı, üniversitedeki misyonundan ayrıldı. 1946 seçimlerinde yeniden aday gösterilmeyince bir süre Milli Eğitim Müfettişliği yapmış oldu. Güzel Sanatlar Akademisinde tekrar derse girmeye başladı. 1949’da da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne geri döndü. Bu görevdeyken 24 Ocak 1962’de İstanbul’da hayata veda etti.

Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir? Nereli? Eserleri

Edebiyat İle İlişkisi

Adını ilk kez “Altın Kitap” dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiriyle ismini yaydı. Dergah, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde şiirleri yayınlandı. Hece vezniyle yazdığı bu ilk şiirler, imge zenginliklikleri ve müzikal nitelikleriyle dikkat çeker.


Hikaye zevkinin oluşumunda bilhassa Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in etkisinden bilhassa laf etmektedir. Dışında roman, öykü, tecrübe etme, makale, edebiyat zamanı benzer biçimde türlerde de eser vermiştir. Şairliğinin yanı sıra usta bir romancı, edebiyat araştırmalarında referans düşünülen bir araştırmacıdır. Yahya Kemal’i taklit endişesiyle şiire karşı hep mesafeli bir duruş sergilemiştir. Fransız sembolizmini derinlemesine incelemiştir. Rüya, vakit ve bilinçaltı onun şiirlerindeki ana izleklerdir. İlk şiirlerinde hece ölçüsü hemen sonra ise serbest ölçüye yönelmiştir.

Edebiyat Fakültesi’nde talebesi olduğu Yahya Kemal Beyatlı’dan oldukca etkilendi. Ama ilk eserlerinde Yahya Kemal’den oldukça Ahmet Haşim izleri görülür. Haşim benzer biçimde o da minik yaşta kaybetmiş olduğu annesinin yokluğundan duyduğu acıyı ve kendisini avutacak bir sevginin özlemini dile getirir. İçe dönük bir bakışla tabiat ile iletişim kurmaya çalışır.


Şiirinin bir başka yönü Bergson felsefesinden kaynanlanan vakit kavramıdır. Onun eserlerinde zaman, rahat bir süreklilik değil, fazlaca katlı ve karmaşa bir akıştır. “Ne İçindeyim Zamanın”, “Bursa’da Zaman” şiirleri bu olgunun örnekleridir.
İlk romanı “Mahur Beste” 1944’te Ülkü Dergisi’nde yayınlandı. Osmanlı Devleti’nin son döneminde elit bir çevrenin yaşayışını sergileyen bu romanın ardandan, kendi yaşamından da izler taşıyan “Huzur” 1949’da basıldı. Huzur, hem bir aşk hem de Tanpınar’ın İstanbul’a olan derin sevgisinin romanıdır. Estetik anlayışının, kültür birikiminin ve geçmiş kültürlere yaslanan ömür felsefesini yansıttığı bu kitabı Tanpınar’ın en yetkin romanı sayılır.

Romanda, Mümtaz ile Nuran’ın aşkı çerçevesinde Doğu ile Batı, eski ile yeni, geçmişin değerleriyle var olan değerler, aşk ile toplumsal sorumluluk arasındaki çatışmayı ve bu çatışmanın doğurduğu bireysel bunalımları irdeler.

Ahmet Hamdi Tanpınar Eserleri

Araştırma-İnceleme:

  • Tevfik Fikret (1937-1944)
  • Namık Kemal (1942)
  • Edebiyat Üzerine Makaleler (1969-1977)
  • Yahya Kemal (1940-1982)
  • Asır Türk Edebiyatı Tarihi (Ancak birinci cildini tamamlayabildi,1942-1985)

Deneme:

  • Beş Şehir (1946-2001)
  • Yaşadığım Gibi (1970-1977)

Öykü:

  • Abdullah Efendi’nin Rüyaları (1943-1983)
  • Yaz Yağmuru (1955-1983)
  • Hikayeler (Kitaplaşmayan iki hikayesiyle birlikte tüm öyküleri, 1983)

Roman:

  • Mahur Beste (tefrika 1944 – basım 1975)
  • Sahnenin Dışındakiler (tefrika 1950- basım 1973)
  • Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961-1977)
  • Ay’daki Kadın (ölümünden sonra 1987)

Şiir:

  • Bütün Şiirleri (1976-1981)